1 Koningen

Het geschiedt vele dagen later
dat het spreken van de Ene
in het derde jaar
is geschied aan Elia
   en zegt:
ga heen, laat je zien aan Achab,-
ik geef regen
   op het aanschijn van de –rode– grond!

Dan gáát Elia op weg
om zich te laten zien aan Achab,-
terwijl in Samaria
   de honger hevig is geworden.

Achab heeft intussen
Ovadjahoe erbij geroepen,
   die over het huis gaat,-
en Ovadjahoe
is iemand geweest
   die de Ene zeer vreest.

En het is geschied toen Izebel
de profeten van de Ene wegvaagde,-
dat Ovadjahoe
   een honderd profeten meenam
   en die met vijftig man per spelonk verstopte
en hen verzorgde met brood en met water.

Achab zegt tot Ovadjahoe:
ga het land door naar alle waterwellen
en naar alle beken;
misschien vinden we gras
en kunnen we paard en muildier
   in leven houden
en hoeven we niets van het vee
   weg te maaien!

En zij verdelen onder elkaar het land
   om dat te doorkruisen;
Achab is één weg langs gegaan, alleen,
en ook Ovadjahoe is één weg langs gegaan,
   alleen.

En het overkomt Ovadjahoe onderweg:
ziedaar, Elia komt hem tegemoet;
als hij hem herkent,
   valt hij neer op zijn aanschijn
en zegt:
bent ú het, mijn heer Elia?

Hij zegt tot hem: ik ben het;
ga heen, zeg tot je heer:
   daar is Elia!

Hij zegt: wat is mijn zonde,-
dat u
uw dienaar aan Achab in handen geeft
   om mij te laten doden?-

bij het leven van de Ene, uw God:
áls er nog een volk en koninkrijk is
   waar mijn heer
   niet iemand heen heeft gezonden
   om u te zoeken!…
zeiden ze: hij is er niet,-
dan heeft hij het koninkrijk en het volk
   laten zweren
dat het u niet kon vinden!-

en nú zegt u:
ga heen, zeg tot je heer: daar is Elia!-

maar zal het geschieden
dat ik van u heenga
en de geestesadem van de Ene draagt u weg
naar ik-weet-niet-waar,
en ik kom dan aan om u aan Achab te melden
   en hij vindt u niet,
   ombrengen zal hij mij,-
uw dienaar die de Ene vreest,
   van mijn jeugd af!-

is niet aan mijn heer gemeld
   wat ik heb gedaan
toen Izebel
de profeten van de Ene ombracht:
ik verstopte van de profeten van de Ene
   honderd man,
vijftig en nog eens vijftig man per spelonk,
en heb hen met brood en water verzorgd;

en nu zegt u:
ga heen, zeg aan je heer:
   daar is Elia!-
hij zal mij ombrengen!
••

Dan zegt Elia:
bij het leven van de Ene, de Omschaarde,
voor wiens aanschijn ik sta:
vandaag nog laat ik mij zien aan hem!

Ovadjahoe gaat Achab tegemoet
   en meldt het hem,-
   en Achab gaat Elia tegemoet

en het geschiedt
   met dat Achab Elia ziet,-
zegt Achab tot hem:
ben jij dat, ongeluk van Israël?

Hij zegt:
ik heb Israël niet in het ongeluk gestort,
nee: uzelf en het huis van uw vader,-
doordat jullie de geboden van de Ene
   hebben verlaten,
en u heengaat, de baäls achterna;

nu dan,
zend bericht en verzamel bij mij heel Israël
   bij de berg Karmel,-
mét de vierhonderd en vijftig profeten
en vierhonderd Asjéra-profeten
die eten van de tafel van Izebel!
•

Achab zendt bericht uit
   bij alle zonen en dochters van Israël,-
en verzamelt de profeten bij de berg Karmel.

Dan treedt Elia nader
   tot heel de gemeenschap
en zegt: tot wanneer
hinkt ge op twee gedachten?-
als de Ene God is, gaat hem achterna,
en als het de baäl is, gaat hem achterna!
Zij, de gemeenschap, hebben hem
   geen uitspraak geantwoord.

Dan zegt Elia tot de gemeenschap:
ik ben
als profeet van de Ene alleen overgebleven;
de profeten van de baäl
zijn met vierhonderd en vijftig man;

laten ze ons twee varren geven,
dat zij zich de eerste var uitkiezen
   en in stukken hakken,
die op de houtblokken leggen
zonder er vuur bij te leggen;
en ik
zal de andere var klaarmaken,
en z’n plaats geven op de houtblokken
zonder er vuur bij te leggen;

zult gij
de naam van uw god hebben aangeroepen,
dan roep ik de naam van de Ene aan,
en geschieden zal het:
   de god die antwoordt met vuur,
die is God!
Heel de gemeenschap antwoordt; ze zeggen:
   dat spreken is goed!

Dus zegt Elia tot de profeten
   van de baäl:
kiest voor u de eerste var uit
   en maakt die het eerst klaar,
want gij zijt het talrijkst;
roept de naam van uw god aan,
maar zonder vuur aan te leggen!

Ze nemen de var
   die hij hun heeft gegeven,
   maken die klaar
en roepen de naam van de baäl aan
   van de ochtend tot de middag,
zeggend:
Baäl, antwoord ons!-
maar geen geluid en geen antwoord;
ze hinken
om het altaar dat men heeft gemaakt.

In de middag geschiedt het
   dat Elia de gek met hen gaat steken;
hij zegt: roept met groter geluid,
   want hij is een god!-
ja, hij is druk of van z’n stuk,
   of hij is onderweg;
misschien is hij aan het slapen
   en moet hij nog wakker worden!

Zij roepen met groter geluid
en takelen, naar hun gewoonte, zich toe
met zwaarden en met speren,-
tot er bloed over hen vloeit.

Als de middag voorbijgaat geschiedt het
dat zij in profetische vervoering raken,
tot aan het doen opgaan van de broodgift,-
maar geen geluid, geen antwoord
   en geen aandacht.

Dan zegt Elia tot heel de gemeenschap:
   treedt nader tot mij!,
en allen van de gemeenschap
   treden nader tot hem;
dan herstelt hij het altaar van de Ene
   dat vernield is:

Elia neemt
twaalf stenen
overeenkomstig het aantal stammen
   van de zonen van Jakob,-
aan wie het spreken van de Ene geschied is
   en gezegd heeft:
Israël zal je naam wezen!-

hij bouwt van de stenen een altaar
   met de naam van de Ene,-
en maakt een greppel
die twee maten zaaikoren kan bergen
rondom het altaar.

Hij rangschikt de houtblokken,-
hakt de var in stukken
en legt hem op de houtblokken.

Hij zegt:
vult vier kruiken met water!,
en giet ze leeg over de opgangsgave
   en over de houtblokken!
Hij zegt: een tweede keer!,
   en zij doen het een tweede keer,
en als hij zegt: een derde keer!,
   doen zij het een derde keer.

Het water loopt
rondom het altaar,-
ook de greppel heeft hij gevuld met water.

Het geschiedt
   bij het doen opgaan van de broodgift:
nader treedt
Elia, de profeet, en zegt:

Ene,
God van Abraham, Isaak en Israël,
moge heden worden geweten
dat in Israël gij God zijt
   en ik uw dienaar;
door uw spreken deed ik
al wat hier is uitgesproken;

antwoord mij, Ene, antwoord mij!,
dan zullen ze weten, deze gemeenschap,
dat gij, Ene, God zijt,-
en gij hun hart terug hebt omgewend!

Dan valt vuur van de Ene neer
en verteert de opgangsgave
en de houtblokken,
de stenen en het stof,
ook het water in de greppel heeft het opgelikt.

Ze zien dat, heel de gemeenschap,
en vallen op hun aanschijn;
ze zeggen:
de Ene, hij is God,
de Ene, hij is God!

Elia zegt tot hen:
   grijpt die profeten van de baäl,
laat niemand van hen ontsnappen!,
   en zij grijpen ze;
Elia voert hen af naar de beek Kisjon
en slacht hen daar af.

Dan zegt Elia tot Achab:
klim op, eet en drink,-
want er is een geluid
   van een ruisende stortbui!

Achab klimt op om te eten en te drinken,-
en Elia
is opgeklommen naar de top van de Karmel,
buigt zich ter aarde
en legt zijn aanschijn tussen zijn knieën.

Hij zegt tot zijn hulpjongen:
klim toch wat hoger en kijk naar de zeeweg!
Hij klimt hoger en kijkt,
en zegt: niet wát-dan-ook!
Hij zegt: ga terug!, wel zeven malen.

Bij de zevende keer geschiedt het
en zegt hij:
ziedaar, een wolk klein als eens mans hand
klimt op uit zee!
Hij zegt:
klim op, zeg tot Achab: span in en daal af,
anders houdt de stortbui je tegen!

Maar dan al, dan al geschiedt het:
de hemelen worden zwart
   van wolken en stormwind
en het wordt een geweldige stortbui;
Achab rijdt daar doorheen
   en gaat op Jizreël aan.

Maar intussen is de hand van de Ene
over Elia gekomen;
hij ombindt zijn lendenen,-
en rent vóór het aanschijn van Achab uit
naar waar men op Jizreël aankomt.